Rząd zapowiada twarde kary za nadużycia w pomocy powodzianom. Zmiany w Kancelarii Premiera

Państwo nie odpuści: bezwzględna walka z nadużyciami

Premier Donald Tusk, podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów, w ostrych słowach odniósł się do nieprawidłowości, do jakich miało dojść przy przyznawaniu pomocy finansowej dla poszkodowanych przez powódź z września 2024 roku. Szef rządu zapowiedział, że każde nadużycie zostanie zidentyfikowane i ukarane, a instytucje państwa będą działać w tej sprawie z pełną bezwzględnością. To sygnał, że rząd traktuje kwestię uczciwego wydawania publicznych pieniędzy priorytetowo – w grę wchodzi bowiem zaufanie obywateli do całego systemu wsparcia.

Śledztwo w sprawie nieprawidłowości w Karkonoskiej Agencji Rozwoju Regionalnego (KARR) prowadzą już Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Dodatkowo, z urzędu, czynności wszczęła Prokuratura Regionalna w Jeleniej Górze. Według wstępnych ustaleń, osoby odpowiedzialne za rozdział środków mogły faworyzować wybranych beneficjentów, w tym takie, które w ogóle nie ucierpiały w wyniku żywiołu. To właśnie ta sprawa – jak podkreślił premier – jest testem dla państwa, które musi pokazać, że potrafi skutecznie egzekwować prawo nawet w obliczu presji czasu i ogromnej skali operacji.

„Dla mnie najważniejsze jest, by instytucje państwa działały i prędzej czy później każde nadużycie zostało zidentyfikowane i ukarane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

8 miliardów złotych w 2 lata: szybka pomoc, ale z ryzykiem nadużyć

Premier przypomniał, że w ciągu dwóch lat rząd przeznaczył na pomoc powodzianom, firmom i samorządom aż 8 mld zł. Przy wydawaniu dziesiątek tysięcy decyzji administracyjnych – w tym 62 tys. indywidualnych zasiłków – naturalne jest, że pojawią się próby wykorzystania systemu. Tusk podkreślił, że od początku przyjęto zasadę szybkiej i łatwo dostępnej pomocy, aby środki trafiały do potrzebujących niemal natychmiast po tragedii. Takie podejście ma jednak swoją cenę: mniejsza liczba formalnych barier zwiększa ryzyko nadużyć.

Szef rządu zaznaczył, że skala pomocy była bezprecedensowa – 62 tysiące wypłaconych zasiłków oznacza, że każdego dnia pracownicy instytucji wydawali setki decyzji. W takich warunkach, jak tłumaczył, konieczne jest zachowanie równowagi między szybkością a kontrolą. Dlatego też zapowiedział, że kontrole będą prowadzone nie tylko w instytucjach, które już wzbudziły podejrzenia, ale wszędzie tam, gdzie pojawią się jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości przyznawania wsparcia. Działania mają koordynować właściwe ministerstwa, CBA, policja oraz prokuratura.

„Ktoś, kto miał władzę w ręku, żeby wydać publiczne pieniądze polskich podatników na pomoc ludziom, którzy ucierpieli, jeśli wydaje w sposób niewłaściwy, poniesie naprawdę bardzo surowe konsekwencje”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• 8 mld zł – łączna wartość pomocy dla powodzian, firm i samorządów w ciągu 2 lat
• 62 tys. – liczba wypłaconych indywidualnych zasiłków dla poszkodowanych
• 2024 r. – rok, w którym miała miejsce powódź, po której uruchomiono pomoc
• KARR – Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego, w której wykryto nieprawidłowości
• Jelenia Góra – siedziba prokuratury regionalnej, która wszczęła śledztwo z urzędu

Zmiany w rządzie: Berek odchodzi, Knapińska przejmuje nadzór

Premier Tusk poinformował również o zmianach personalnych w Kancelarii Premiera. Minister Maciej Berek, dotychczasowy szef Komitetu Stałego Rady Ministrów i Minister ds. Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, przekazuje swoje obowiązki Joannie Knapińskiej, dotychczasowej szefowej Rządowego Centrum Legislacji. Berek pozostaje w rządzie, ale – jak zapowiedział Tusk – otrzyma nowe, inne zadania, które mają wykorzystać jego doświadczenie w koordynacji prac administracji.

Tusk podziękował Berkowi za dotychczasową pracę, podkreślając, że był on „prawą ręką” w egzekwowaniu priorytetów rządowych. To właśnie Berek odpowiadał za wdrożenie szeroko zakrojonej deregulacji, która – zdaniem premiera – przyniosła dziesiątki zmian poprawiających funkcjonowanie państwa. W ramach tych prac do współpracy włączyli się przedsiębiorcy, prawnicy i menedżerowie, co miało przełożyć się na realne uproszczenie procedur. Zmiana na stanowisku ma zapewnić ciągłość tych działań, a jednocześnie pozwolić Berkowi skupić się na nowych wyzwaniach.

„Wspólnie z Ministrem Berkiem ustaliliśmy, że przejdzie do wykonywania innych zadań. Jak wiecie, był moją prawą ręką, jeśli chodzi o egzekwowanie priorytetów rządowych. Bardzo doceniamy jego działania”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Co to oznacza dla mieszkańców Bielska-Białej i regionu?

Choć śledztwo dotyczy instytucji z województwa dolnośląskiego, mieszkańcy Bielska-Białej i całego Podbeskidzia powinni uważnie śledzić te wydarzenia. Nasz region również doświadczył skutków powodzi we wrześniu 2024 roku – szczególnie ucierpiały gminy położone wzdłuż rzek i potoków, a lokalne samorządy otrzymały wsparcie na odbudowę infrastruktury. Zapowiedź premiera o wzmożonych kontrolach oznacza, że również w naszym województwie mogą zostać przeprowadzone audyty – zarówno w urzędach, które dystrybuowały pomoc, jak i u beneficjentów.

Dla mieszkańców Bielska-Białej istotne jest też to, że zmiana na stanowisku ministra nadzoru może wpłynąć na tempo realizacji inwestycji powodziowych w regionie. Joanna Knapińska, jako nowa osoba odpowiedzialna za wdrażanie polityki rządu, będzie musiała zapewnić, że środki na odbudowę – w tym te przeznaczone dla naszego województwa – będą wypłacane sprawnie, ale bez uszczerbku dla kontroli. Lokalne władze i mieszkańcy liczą na to, że nowe procedury nie spowolnią wypłat, a jednocześnie zabezpieczą publiczne pieniądze przed marnotrawstwem. W najbliższych tygodniach warto obserwować, czy kontrole obejmą również śląskie instytucje i czy pierwsze wnioski z audytów zostaną przedstawione publicznie.

Premier zapewnił, że większość osób, firm i samorządów otrzymała już wsparcie, a państwo będzie kontynuować wypłatę pomocy. Deklaracja o bezwzględnym karaniu nadużyć ma być gwarancją, że pieniądze trafią do naprawdę potrzebujących – również w naszym regionie. To ważna wiadomość dla wszystkich, którzy obawiali się, że kryzysowa sytuacja zostanie wykorzystana przez nieuczciwych. Tusk podkreślił, że państwo działa skutecznie, a każda złotówka z publicznej kasy musi być rozliczona.