Hertha Karasek-Strzygowski

malarka, rysowniczka, graficzka i pisarka
21.06.1896 07.05.1990 Biała (ob. Bielsko-Biała)

Biografia

Hertha Karasek-Strzygowski urodziła się w Białej (ob. Bielsko-Biała) na pograniczu Galicji i Śląska, w rodzinie związanej z regionem bielsko-bialskim od XVIII wieku. Jej ojciec, Rudolf Strzygowski (1866-1955), był założycielem młodszej linii rodu.

W wieku 18 lat, w 1914 roku, wyjechała do Wiednia, by studiować w tamtejszej Szkole Malarstwa dla Kobiet i Dziewcząt. Nie mogła dostać się na Akademię Sztuk Pięknych, gdyż tam nie przyjmowano kobiet. Po zakończeniu trzyletnich studiów, z powodu trudnej sytuacji finansowej, kontynuowała naukę w Krakowie, uczęszczając na kursy Józefa Czajkowskiego organizowane przez Warsztaty Krakowskie.

W 1921 roku powróciła do Wiednia, wynajęła atelier i poświęciła się malarstwu krajobrazowemu, głównie Alp i beskidzkich stron rodzinnych. W 1925 poślubiła kuzyna, historyka sztuki Josefa Strzygowskiego. Wraz z nim objechała Bałtyk, spędziła pół roku w Finlandii, wielokrotnie odwiedzała Jugosławię i Włochy. W latach 30. była związana z Katowicką Grupą Artystyczną.

Po śmierci Strzygowskiego wyszła w 1942 roku za Alfreda Karaska – etnografa, profesora Uniwersytetu Wrocławskiego. Wraz z nim odbyła wiele podróży przez Beskidy, Spisz, Słowację, Besarabię, Wołyń, aż po kraje bałtyckie. Jej obrazy, akwarele, rysunki i grafiki uzupełniały badania Kraska. Szczególnie wartościowe były prace przedstawiające postaci i typy ludowe z okolic Bielska-Białej, w tym Wilamowian.

Po latach ukazały się dwie książki jej autorstwa: Wolhynisches Tagebuch - Dziennik wołyński (1979) oraz Es führet uns des Schicksals Hand - bessarabisches Tagebuch (Tak prowadziła nas ręka losu - dziennik besarabski, 1990).

Po II wojnie światowej działalność Karaska nie była neutralna naukowo i służyła ideologii hitlerowskiej; po wojnie uznano ją za sympatyczkę nazizmu i pozbawiono obywatelstwa austriackiego. Przenieśli się do bawarskiego Berchtesgaden, gdzie ojciec z Bielska-Białej został wysiedlony. Znalazła nową ojczyznę, kontynuowała malarstwo.

Wiele jej prac znajduje się obecnie w kolekcjach prywatnych. Piętnaście dużych obrazów strojów ludowych oraz dziewięć sangwin znajduje się w Germańskim Muzeum Narodowym w Norymberdze; dwa obrazy olejne oraz 30 rysunków sangwinowych i pastelowych – w Muzeum Ojczyźnianym Niemców Besarabskich w Stuttgarcie; niektóre inne dzieła trafiły do zachodnioniemieckiego ministerstwa wypędzonych. Znaczna część dzieł przedwojennych zaginęła.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

W latach 30. była związana z Katowicką Grupą Artystyczną (Kattowitzer Künstlergruppe).
Wydała po wojnie dwie podręcznikowe książki: Wolhynisches Tagebuch (1979) i Es führet uns des Schicksals Hand – bessarabisches Tagebuch (1990).
Jej prace znajdują się w kolekcjach m.in. Germańskiego Muzeum Narodowego w Norymberdze oraz Muzeum Ojczyźnianym Niemców Besarabskich w Stuttgarcie.

Ciekawostki

Jej życie łączyło kilka państw: Austria, Polska i Niemcy; jej twórczość dokumentowała kulturę ludową regionu.
Po wojnie utraciła obywatelstwo austriackie i osiedliła się w Berchtesgaden.

Udostępnij