Josef Strzygowski
Biografia
Josef Strzygowski urodził się w Białej (dziś Bielsko-Biała) na pograniczu Galicji i Śląska Austriackiego. Pochodził z fabrykanckiej rodziny związanej z okręgiem bielsko-bialskim od II połowy XVIII wieku, a ród Strzygowskich wywodził się z małopolskiego Pilzna. Początkowo zamierzał pójść w ślady ojca poprzez naukę tkactwa w 1880, lecz porzucił tkactwo po dwóch latach, zapisując się na Uniwersytet Wiedeński. Szybko przeniósł się na Uniwersytet Monachijski, gdzie studiował historię sztuki i ukończył ją dysertacją Ikonographie der Taufe Christi (1885).
Przez następne lata pracował w Rzymie, gdzie w 1887 opracował Cimabue und Rom, podkreślając źródła włoskiego malarstwa. Podróżował także do Saloniku, Athosu, Petersburga i Moskwy, co wpłynęło na jego lepsze poznanie sztuki bizantyjskiej i rosyjskiej. W 1892 założył katedrę historii sztuki na Uniwersytecie w Grazu. W latach 1894–1895 pracował w Kairze nad wczesną sztuką bizantyjską, koptyjską i islamską Egiptu i opracował katalog sztuki koptyjskiej w Muzeum w Kairze.
Po powrocie kontynuował aktywność naukową, publikując liczne studia o sztuce orientalnej, bizantyjskiej i islamskiej. Kulminacją była krytyczna praca Orient oder Rom: Beiträge zur Geschichte der spätantiken und früchristlichen Kunst, będąca atakiem na poglądy Wickhoffa i sugerująca dominujące wpływy orientalne i semickie na rozwój stylu w późnym antyku. Teza ta została rozwinięta przez Rieglą w Spätrömische Kunstindustrie i wywołała długotrwałe polemiki.
W 1909 Strzygowski został powołany na Uniwersytet Wiedeński, co pogłęniło akademicką polaryzację i doprowadziło do konfliktów z Maxem Dvořáką i Juliuszem von Schlosserem, a także do założenia własnego instytutu badawczego wewnątrz uniwersytetu (Wiener Institut, Instytut Wiedeński, lubErstes kunsthistorisches Institut, Pierwszy Instytut Historii Sztuki). Kontynuował publikacje o sztuce bizantyjskiej i azjatyckiej, podejmując także tematy ormiańskie, nordyckie i słowiańskie. Jego radykalny pangermanizm ujawnił się w Die bildende Kunst der Gegenwart (1907). W ramach prac nad regionami europejskimi publikował także kontrowersyjne tezy o pochodzeniu drewnianej architektury polskiej.
W 1920 Strzygowski otrzymał nowo powstałą profesurę historii sztuki na Åbo Akademi w Turku (szwedzkojęzycznej uczelni). W tym okresie opublikował Die Krisis der Geisteswissenschaften oraz Das Erwachen der Nordforschung in der Kunstgeschichte, dotyczące sztuki fińskiej. W 1925 ożenił się z Herthą Strzygowski, malarką i rysowniczką, jego kuzynką, która towarzyszyła mu w licznych podróżach. W 1933 przeszedł na emeryturę z Uniwersytetu Wiedeńskiego, a w 1934 założył Gesellschaft für vergleichende Kunstforschung. Zmarł w 1941 roku.
Wybrane publikacje obejmują Die bildende Kunst der Gegenwart (1907, współautorzy: Henri Focillon, Gilbert Murray) oraz Civilisations: Orient-Occident, génie du Nord-Latinité (1935).