Stanisław Juszczakiewicz
Biografia
Stanisław Juszczakiewicz urodził się 21 października 1897 roku w Białej. Nauki pobierał w gimnazjach w Lidzie, Oświęcimiu, Krakowie oraz w Wadowicach, gdzie 8 października 1915 zdał maturę wojenną. Służył od października 1915 w armii austriackiej, dowodząc plutonem w 20 pułku piechoty. We wrześniu 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej, zbiegł w lipcu 1917 i kontynuował służbę w 20 pułku piechoty, dowodząc plutonem i kompanią na froncie włoskim. Był chory na malarię, lecz leczył się w Tolmezzo i w Opocznie.
W Wojsku Polski od 1 listopada 1918, początkowo dowodził plutonem i kompanią 1 pułku strzelców podhalańskich, brał udział w walkach na froncie śląskim i w wojnie polsko-radzieckiej, będąc dwukrotnie ranny. W latach 1921–1923 był absolwentem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, a następnie służył na różnych stanowiskach – dowódca kompanii szkolnej 28 batalionu celnego (Straży Granicznej) w Słobódce, dowódca kompanii w 4 pułku strzelców podhalańskich oraz instruktorem-dowódcą plutonu w batalionie szkolnym DKOK w Krakowie. W 1937 objął stanowiska dowódcy kompanii karabinów maszynowych, referenta mobilizacyjnego, obwodowego komendanta PW i dowódcy batalionu w 25 pułku piechoty.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił obowiązki dowódcy I batalionu 25 pułku piechoty 7 Dywizji Piechoty Armii „Kraków”. Od października 1939 w konspiracji SZP-ZWZ-AK. Pełnił funkcje szefa sztabu Dowództwa Wojewódzkiego SZP – Komendy Okręgu Łódź ZWZ, inspektora łódzkiego pod pseudonimem „Preisner”. Od sierpnia do września 1940, po odwołaniu Okulickiego, pełnił funkcję komendanta Okręgu Łódź ZWZ-AK pod pseudonimami „Kornik” i „Stanisław Kornik”.
W grudniu 1941 został zatrzymany na granicy Generalnego Gubernatorstwa, lecz zbiegł. W maju 1942 powrócił do Warszawy i po wyznaczeniu przez kapitana Jerzego Antoszewicza „Iwo” objął stanowisko szefa Biura Personalnego i zastępcy ppłk. Antoniego Sanojcy „Kortuma”. Od tego momentu używał pseudonimu „Kuba”; w lutym 1943 przekazał funkcję szefa Biura Personalnego ppłk Janowi Gorazdowskiemu „Wolańskiemu”. Do wybuchu powstania warszawskiego pozostawał zastępcą szefa Oddziału I sztabu KG AK, prowadząc m.in. sprawy scaleniowe oddziałów NOW.
W czasie powstania w Grupy „Północ” objął 8 sierpnia 1944 r. dowódcę Zgrupowania „Kuba” oraz dowódcę zachodniego odcinka obrony Starego Miasta. 13 sierpnia ciężko ranny przekazał dowodzenie mjr Gustawowi Billewiczowi „Sośnie”. Po kapitulacji oddziałów powstańczych przebywał w Oflagach Sandbostel i Lübeck. 29 kwietnia 1945 został uwolniony z niewoli przez wojska alianckie; w maju–czerwcu 1945 był komendantem polskich obozów wojskowych w rejonie Hanoweru, a później przebywał w Obozie Zbornym Nr 1 w Paryżu i w Londynie. Od listopada 1945 przez wiele lat kierował Główną Komisją Weryfikacyjną AK przy Sztabie Głównym w Londynie. Był także członkiem Komitetu Organizacyjnego Koła AK i Głównego Sądu Koleżeńskiego. Od 1956 roku był członkiem Rady Naczelnej, a od 1962 przewodniczącym Głównego Sądu Koleżeńskiego. Zmarł 10 listopada 1967 r. w Londynie i został pochowany na cmentarzu Streatham Vale.
Życie prywatne: był żonaty od 1925 roku z Anną z d. Woronowicz; miał pasierbicę Eugenię (ur. 1918) i syna Mieczysława (ur. 1926) w Londynie. Upamiętnienie: imieniem Stanisława Juszczakiewicza nazwano jedną z ulic Łodzi.