Nowy ogród przy ul. Stanisława Skarżyńskiego gotowy. Pomost nad retencją i tysiące nasadzeń

To jedno z tych miejsc, które w upalny dzień potrafi „uratować” spacer: park przy ulicy Stanisława Skarżyńskiego po rewitalizacji otworzył się dla mieszkańców w zupełnie nowej odsłonie. Zakończone właśnie prace przekształciły dotychczasowy teren w duży ogród publiczny, zaprojektowany nie tylko do wypoczynku, ale i do zatrzymywania deszczówki tam, gdzie spada.

Inwestycja jest częścią miejskiego projektu Adaptacja do zmian klimatu na terenie miasta Bielska‑Białej, dofinansowanego z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko - Fenx. Na realizację całego przedsięwzięcia miasto otrzymało ponad 18 milionów złotych, a koszt całkowity projektu wynosi 24 miliony złotych.

Retencja zamiast betonu: tak ma działać zielona przebudowa miasta

Rewitalizacja przy ul. Stanisława Skarżyńskiego wpisuje się w szerszy plan zmian realizowanych w czternastu lokalizacjach na mapie Bielska‑Białej. W ramach projektu powstają nowe skwery i tereny zielone, pojawiają się też zielone przystanki, a część istniejących obszarów przechodzi gruntowną modernizację. Łącznie to niemal 82 tysiące m2 powierzchni, która ma lepiej radzić sobie z ulewami i długimi okresami suszy.

Założenie jest wspólne dla wszystkich miejsc: woda opadowa ma być zatrzymywana lokalnie, a nie odprowadzana jak najszybciej do kanalizacji. Projektanci przewidzieli m.in. zastępowanie nawierzchni nieprzepuszczalnych rozwiązaniami, które pozwalają wodzie wsiąkać w grunt, odtwarzanie i rekultywację zbiorników retencyjnych oraz dobór roślin, które spowalniają spływ wód i wspierają zatrzymywanie wilgoci w glebie. Ważnym elementem jest też ograniczenie kosztów utrzymania – w tym mniejsza potrzeba podlewania i koszenia – co ma jednocześnie zmniejszać ślad węglowy.

• tworzenie lub modernizacja terenów zielonych w 14 lokalizacjach
• zwiększanie retencji dzięki wodoprzepuszczalnym nawierzchniom i odtwarzaniu zbiorników
• nasadzenia roślin o wysokiej odporności na miejską wyspę ciepła i zmiany klimatu

Ogród przy ul. Stanisława Skarżyńskiego: nowe ścieżki, faszynada i strefa bez ingerencji

Na terenie przy ul. Stanisława Skarżyńskiego szczególną rolę odgrywa naturalne zagłębienie, które podczas opadów zamienia się w zbiornik retencyjny. Częściowo podmokły fragment został odpowiednio ukształtowany, a ścieżki zyskały nowe, wodoprzepuszczalne nawierzchnie. Zmieniło się też otoczenie potoku przepływającego przez ogród – jego brzeg wzmocniono faszynadą, czyli konstrukcją z gałęzi i chrustu stabilizującą nabrzeże.

Najbardziej widocznym, a przy tym praktycznym elementem jest drewniany pomost. Prowadzi on w stronę strefy, w której nie planuje się ingerencji człowieka, bezpośrednio nad zbiornik retencyjny. To rozwiązanie ma konkretny cel: umożliwia obserwację przyrody bez niszczenia cennych siedlisk charakterystycznych dla terenów zalewowych i podmokłych. Dzięki temu roślinność nie będzie zadeptywana, a odwiedzający mogą z bliska zobaczyć miejsce ważne dla ptaków, płazów i owadów.

Pomost pozwala podejść nad zbiornik retencyjny bez szkody dla podmokłego terenu i roślinności typowej dla stref zalewowych.

Miasto Bielsko‑Biała

Tysiące roślin i kilkanaście ławek. Zieleń ma być odporna i „samowystarczalna”

Rewitalizacja objęła także szeroki pakiet nasadzeń. W ogrodzie pojawiły się gatunki rodzime, a także ozdobne gatunki podstawowe i ich odmiany: to 28 drzew, ponad 80 krzewów oraz ponad 3.500 bylin. Jak podkreślają założenia projektu, nasadzenia mają wzmacniać bioróżnorodność i „uruchamiać” przyrodniczo istniejące w tym miejscu siedliska i ekosystemy.

Dobór roślin nie jest przypadkowy. Wszystkie nowe nasadzenia mają dobrze znosić zjawisko miejskiej wyspy ciepła i postępujące zmiany klimatu. W praktyce oznacza to m.in. brak potrzeby podlewania i ograniczone koszty pielęgnacji, co ma znaczenie zarówno dla utrzymania terenu, jak i dla ograniczania emisji związanych z obsługą zieleni.

Nowe rośliny dobrano tak, by były odporne na miejską wyspę ciepła i zmiany klimatu, a jednocześnie nie wymagały podlewania oraz nie generowały wysokich kosztów utrzymania.

Miasto Bielsko‑Biała

Odpoczynkowy charakter miejsca podkreślają też nowe elementy małej architektury. W zacienionych punktach ogrodu ustawiono kilkanaście nowych ławek – tak, aby dawały wytchnienie szczególnie w okresie wysokich temperatur. Właśnie wtedy takie „chłodne wyspy” w mieście bywają najbardziej potrzebne.

Inwestycja za ponad 2.4 mln zł i kolejne lokalizacje na finiszu

Koszt rewitalizacji parku przy ul. Stanisława Skarżyńskiego to ponad 2.4 mln zł. To jedna z kilku inwestycji, które już domknięto w ramach projektu klimatycznego. Zakończono m.in. zagospodarowanie zieleni w rejonie ulicy Lajkonika w Wapienicy wzdłuż potoku o tej samej nazwie. Gotowe są także skwery u zbiegu ulic Stefanii Sempołowskiej i Hugona Kołłątaja – tuż nad rzeką Białą – oraz przy ulicy PCK.

W harmonogramie pozostaje jeszcze kilka punktów, które mają zostać zrewitalizowane w ramach tego samego przedsięwzięcia:

• Park im. Juliusza Słowackiego - wzbogacenie powierzchni biologicznie czynnej i retencji
• przy Zespole Szkół Elektronicznych Elektrycznych i Mechanicznych w Bielsku‑Białej - zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej i retencji
• Plac Żwirki i Wigury - wzbogacenie powierzchni biologicznie czynnej i retencji
• ogródek jordanowski przy ulicy Wyzwolenia - wzbogacenie bioróżnorodności i retencji zbiornika
• Żywieckie Przedmieście - wzbogacenie bioróżnorodności poprzez rozbudowę istniejącego skweru
• przy ulicy Bohaterów Warszawy - wzbogacenie bioróżnorodności poprzez rozbudowę istniejącego skweru Ogrody Sułkowskich
• u zbiegu ulic Stanisława Wyspiańskiego i Piastowskiej – zagospodarowanie skweru poprzez zwiększenie bioróżnorodności i retencji
• przystanek Wapienica Centrum - stworzenie zielonego przystanku
• przystanek Cieszyńska – Hulanka - stworzenie zielonego przystanku
• przystanek przy ulicy Ignacego Jana Paderewskiego, Befaszczot - stworzenie zielonego przystanku

Realizacja – z wyjątkiem Placu Żwirki i Wigury – jest przewidziana na ten rok. Jak informuje miasto, najbardziej zaawansowane roboty trwają obecnie przy ulicy Wyzwolenia. Tymczasem ogród przy ul. Stanisława Skarżyńskiego już teraz pokazuje, jak może wyglądać zielona infrastruktura, która łączy rekreację z konkretną odpowiedzią na ekstremalne zjawiska pogodowe.