Alerty IMGW: fala upałów w 10 województwach. Na Śląsku nawet 34°C od 27 czerwca

Gorące dni potrafią cieszyć, ale gdy temperatura zaczyna dobijać do 34°C, przestaje to być wakacyjną ciekawostką, a staje się realnym zagrożeniem dla zdrowia i bezpieczeństwa. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał alerty drugiego stopnia w związku z nadchodzącą falą upałów. Ostrzeżenia obejmują na razie 10 województw, w tym województwo śląskie.

Według prognoz na obszarze objętym alertami od soboty 27 czerwca temperatura maksymalna ma wynosić około 30-34 st. C. To poziom, który szczególnie przy dłuższym utrzymywaniu się może mocno obciążać organizm, zwłaszcza u dzieci, seniorów oraz osób przewlekle chorych.

To nie pierwszy taki upał – ale ryzyka nie ubywa

Eksperci zwracają uwagę, że ekstremalne zjawiska pogodowe są rzadkie, jednak nie są czymś zupełnie nowym. Podobne temperatury notowano już w przeszłości: w 1929 roku i w 1921 roku. Właśnie wtedy stacje meteorologiczne w Krakowie odnotowały 40°C, a w Żywcu 38°C w cieniu.

Historia nie powinna jednak uspokajać. Długotrwałe wysokie temperatury mogą prowadzić do odwodnienia, wyczerpania cieplnego czy udaru cieplnego. W czasie upałów rośnie też ryzyko pożarów, a jednocześnie zwiększa się obciążenie infrastruktury energetycznej i wodociągowej – gdy wszyscy częściej korzystają z klimatyzacji, wentylatorów i wody.

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego: objawy, których nie wolno lekceważyć

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego przygotowało zestaw informacji o tym, jak upał wpływa na organizm i jak reagować, gdy pojawiają się niepokojące sygnały. Udar słoneczny lub cieplny to stan bezpośrednio zagrażający zdrowiu, a nawet życiu.

Upał może doprowadzić do wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu.

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego

Wśród objawów wymieniane są m.in. zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, przyspieszone bicie serca i oddech oraz wzrost temperatury ciała do wartości zagrażających życiu.

Wysokie temperatury obciążają także układ nerwowy. Mogą pojawić się ospałość i rozdrażnienie, spada koncentracja i efektywność pracy. To szczególnie ważne dla osób prowadzących samochód.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój lub dotkliwe pragnienie i ból głowy, zadzwoń pod numer alarmowy (tel. 112). Jeśli to możliwe przenieś się w chłodne miejsce.

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego

Osobna kwestia to leki: przy upałach i odwodnieniu ich stężenie w organizmie może się zmieniać. Zalecono, by osoby przyjmujące leki utrzymywały stały kontakt z lekarzem i sprawdziły, jak preparaty wpływają na termoregulację oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Jak przygotować dom i siebie na gorące dni

W zaleceniach podkreślono, że liczy się nie jeden „trik”, ale konsekwencja – chłodzenie mieszkania, odpowiednie ubranie, rozsądne planowanie dnia i regularne nawadnianie. W praktyce warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

• W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza (zwłaszcza od strony nasłonecznionej). Wietrz nad ranem i nocą, gdy jest chłodniej – jeśli pozwalają na to warunki bezpieczeństwa.
• Noś lekką, przewiewną odzież z tkanin naturalnych, najlepiej w jasnych kolorach.
• Unikaj gwałtownych zmian temperatur – wyjście z klimatyzowanego pomieszczenia prosto na upał może skończyć się szokiem termicznym.
• Ogranicz opalanie: przebywaj na słońcu maksymalnie do 2 godz. dziennie i stosuj kremy ochronne.
• Nie planuj forsownego wysiłku w najgorętszej porze dnia – bieganie czy intensywna praca fizyczna mogą skończyć się odwodnieniem, skurczami mięśni, przegrzaniem lub udarem cieplnym.
• Nawadniaj organizm – pij dużo wody, najlepiej niegazowanej.

W upały znaczenie ma też dieta. Rekomendowane są lekkie posiłki oparte o owoce i warzywa, a unikanie tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań, które dodatkowo obciążają organizm. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi salmonelli – dlatego lepiej zrezygnować z potraw z surowych jajek oraz częściej i dokładnie myć ręce. Zalecono również unikać alkoholu, ponieważ nasila odwodnienie.

Nad wodą i w aucie: chwila nieuwagi może kosztować zdrowie

W komunikacie zwrócono uwagę na sytuacje, które latem zdarzają się najczęściej. Nad wodą nie wolno gwałtownie wchodzić do niej bezpośrednio po opalaniu. Bezpieczniej jest najpierw opłukać ciało (twarz i klatkę piersiową) wodą, do której zamierzamy wejść, a dopiero potem zanurzać się stopniowo.

Osoby podróżujące samochodem powinny częściej robić przerwy i odpoczywać w cieniu – wysoka temperatura pogarsza koncentrację, a to na drodze szybko przekłada się na ryzyko wypadku.

Dzieci, zwierzęta i seniorzy – grupy największego ryzyka

Upał jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci oraz osób starszych. W przypadku najmłodszych zalecono, aby podczas największych upałów w ogóle nie wychodziły z domu. Jeśli wyjście jest konieczne, trzeba zadbać o lekkie, jasne ubranie, nakrycie głowy (najlepiej czapkę z daszkiem) oraz ochronę wózka przed słońcem, np. parasolką – także wtedy, gdy wózek stoi w cieniu. Dzieciom lepiej podawać napoje letnie, a nie zimne, i kąpać je w letniej (nie zimnej) wodzie.

Ważna część apelu dotyczy zwierząt i bezpieczeństwa w samochodach. Pod żadnym pozorem nie należy zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe – temperatura wewnątrz nagrzanego auta może osiągać 50-60°C.

Seniorzy podczas upałów również nie powinni wychodzić z domu, a jeśli muszą – koniecznie w nakryciu głowy. Ponieważ osoby starsze często przyjmują większe ilości leków, odwodnienie może sprawić, że ich stężenie w organizmie wzrośnie nawet do poziomu zagrażającego życiu. Dlatego zalecane jest szczególnie uważne monitorowanie samopoczucia i ścisłe stosowanie się do zasad bezpieczeństwa.

Prognozowane 30-34 st. C od soboty 27 czerwca to sygnał, by przygotować się wcześniej: zaplanować dzień, zadbać o domowników i zwierzęta, a przede wszystkim reagować, gdy organizm zaczyna wysyłać ostrzeżenia. W upał nie wygrywa ten, kto „wytrzyma”, ale ten, kto rozsądnie ograniczy ryzyko.